به گزارش نسیم امروز، متن این یادداشت به شرح زیر است:

پروژه‌های عمرانی قرار است نماد پیشرفت، توسعه و پاسخ به مطالبات عمومی باشند؛ اما در بسیاری از استان‌های کشور، مردم سال‌هاست شاهد پروژه‌هایی هستند که کلنگ آن‌ها به زمین خورده، تابلوهای بزرگی در کنارشان نصب شده، اما همچنان به سرانجام نرسیده‌اند.

امروز این پرسش برای افکار عمومی مطرح است که چرا برخی پروژه‌های عمرانی به جای چند سال، گاه یک دهه یا بیشتر زمان می‌برند؟

نخستین عامل را باید در کمبود و ناپایداری منابع مالی جست‌وجو کرد. بسیاری از طرح‌ها بدون تأمین اعتبار کامل آغاز می‌شوند و با تغییر شرایط اقتصادی، افزایش تورم و رشد قیمت مصالح ساختمانی، هزینه اجرای آن‌ها چندین برابر می‌شود. در نتیجه پروژه‌ای که قرار بود ظرف سه سال تکمیل شود، به دلیل تخصیص قطره‌چکانی اعتبارات سال‌ها به طول می‌انجامد.

عامل دوم، ضعف در برنامه‌ریزی و مطالعات اولیه است. برخی پروژه‌ها پیش از آنکه مطالعات فنی، اقتصادی و اجتماعی آن‌ها به طور کامل انجام شود وارد مرحله اجرا می‌شوند. پس از آغاز عملیات، مشکلات مربوط به تملک اراضی، تغییر نقشه‌ها، معارضات محلی یا محدودیت‌های زیست‌محیطی آشکار می‌شود و روند اجرا را متوقف می‌کند.

تغییر مداوم مدیران و اولویت‌های اجرایی نیز از دیگر دلایل مهم طولانی شدن پروژه‌هاست. هر مدیری معمولاً برنامه‌ها و رویکردهای خاص خود را دارد و گاه پروژه‌هایی که در دوره‌های گذشته آغاز شده‌اند، از اولویت خارج می‌شوند. این مسئله موجب اتلاف زمان، منابع و سرمایه‌های عمومی می‌شود.

از سوی دیگر، نظام پیمانکاری کشور نیز با چالش‌هایی مواجه است. ضعف توان مالی برخی پیمانکاران، تأخیر در پرداخت مطالبات، افزایش هزینه‌های اجرایی و کمبود تجهیزات تخصصی، سرعت اجرای طرح‌ها را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی پروژه‌ها به جای آنکه موتور محرک توسعه باشند، به نماد رکود و نارضایتی عمومی تبدیل می‌شوند.

واقعیت آن است که هر روز تأخیر در بهره‌برداری از یک پروژه عمرانی، هزینه‌ای مضاعف به اقتصاد کشور تحمیل می‌کند. پروژه نیمه‌تمام نه تنها ارزش افزوده‌ای ایجاد نمی‌کند، بلکه بخشی از منابع عمومی را نیز برای سال‌ها بلوکه می‌کند.

بدون تردید امروزه موفقیت در حوزه عمران بیش از آنکه به کلنگ‌زنی‌های متعدد وابسته باشد، به توانایی دولت‌ها و مدیران در تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام بستگی دارد.

تجربه نشان داده است که آغاز طرح‌های جدید بدون تأمین منابع پایدار، تنها بر تعداد پروژه‌های معطل می‌افزاید.

راه برون‌رفت از این چرخه، اولویت‌بندی پروژه‌ها، تأمین مالی مطمئن، تقویت نظام نظارت و پاسخگویی مدیران است.

توسعه زمانی محقق می‌شود که مردم به جای شنیدن وعده‌های جدید، ثمره پروژه‌های تکمیل‌شده را در زندگی روزمره خود لمس کنند؛ زیرا اعتبار هر نظام مدیریتی نه با تعداد کلنگ‌ها، بلکه با تعداد پروژه‌های به بهره‌برداری رسیده سنجیده می‌شود.