به گزارش نسیم امروز، این رویداد با حضور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، معاون امور دهیاری‌های وزارت کشور، مسئولان استانی و هنرمندان برگزیده از سراسر کشور برگزار می‌شود.

ارسال یک‌هزار و ۲۲۶ اثر به دبیرخانه این جشنواره، نشان‌دهنده توجه هنرمندان به موضوع زندگی روستایی و عشایری است؛ موضوعی که می‌تواند فرصتی برای بازنمایی ظرفیت‌های کمتر دیده‌شده این بخش از جامعه ایران فراهم کند.

مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی، اعلام کرده است که از مجموع آثار رسیده به دبیرخانه، ۳۷۰ فیلم و ۸۵۶ عکس بوده و پس از بررسی اولیه، یک‌هزار و ۵۲ اثر به مرحله داوری راه یافته‌اند. این آثار از حدود ۳۰ استان کشور ارسال شده‌اند و بخش‌های داستانی، مستند، پویانمایی، هوش مصنوعی و عکاسی را در بر می‌گیرند.

میزبانی چنین رویدادی برای خراسان شمالی، صرفاً به معنای برگزاری یک مراسم ملی نیست. این استان با برخورداری از تنوع قومی، فرهنگی و زبانی و پیشینه غنی زندگی روستایی و عشایری، زمینه مناسبی برای ثبت و معرفی آیین‌ها، موسیقی بومی، صنایع‌دستی، شیوه‌های معیشت، معماری محلی و روایت‌های اجتماعی دارد.

در این میان، حضور هنرمندان و داوران شناخته‌شده کشور در بجنورد می‌تواند به گسترش ارتباطات فرهنگی، انتقال تجربه‌های حرفه‌ای و معرفی ظرفیت‌های هنری استان کمک کند. بااین‌حال، میزان موفقیت این میزبانی را باید نه فقط در تعداد مهمانان و آثار ارسالی، بلکه در دستاوردهای ماندگار آن ارزیابی کرد.

یکی از ظرفیت‌های مهم جشنواره، پیوند میان هنر و توسعه محلی است. فیلم و عکس می‌توانند تصویری واقعی‌تر از زندگی در روستاها و مناطق عشایری ارائه دهد؛ تصویری که در کنار زیبایی‌های فرهنگی و طبیعی، دشواری‌های دسترسی به امکانات، مسائل معیشتی، مهاجرت، اشتغال و ضرورت حفظ میراث بومی را نیز بازتاب دهد.

برای خراسان شمالی، این فرصت می‌تواند به معرفی جاذبه‌های گردشگری، رونق صنایع‌دستی، شناساندن محصولات محلی و ایجاد زمینه همکاری میان هنرمندان و فعالان اقتصادی منجر شود. البته چنین پیامدهایی خودبه‌خود شکل نمی‌گیرند. معرفی یک روستا در قاب دوربین، زمانی به توسعه کمک می‌کند که با برنامه‌ریزی گردشگری، تقویت زیرساخت‌ها، مشارکت مردم و حمایت از مشاغل محلی همراه باشد.

بازدید برنامه‌ریزی‌شده هیئت ملی از روستای ارکان در نزدیکی بجنورد نیز می‌تواند فرصتی برای معرفی تجربه‌های فرهنگی و اجتماعی این روستا باشد. بااین‌حال، اهمیت چنین بازدیدهایی زمانی افزایش می‌یابد که تجربه‌های موفق محلی مستند شوند و امکان انتقال آن‌ها به دیگر روستاهای استان فراهم آید.

بر اساس اعلام مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، هنرمندان خراسان شمالی ۱۸ فیلم و ۷۵ عکس به دبیرخانه فرستاده‌اند. این استان در بخش فیلم رتبه ششم و در بخش عکس رتبه چهارم را از نظر میزان مشارکت به دست آورده است؛ آماری که از حضور جامعه هنری استان در این رقابت ملی حکایت دارد، هرچند کیفیت نهایی آثار و جایگاه هنرمندان باید بر اساس نتایج داوری ارزیابی شود.

اکنون پرسش مهم این است که پس از پایان جشنواره، چه برنامه‌ای برای استمرار این حرکت فرهنگی وجود خواهد داشت؟

نخستین ضرورت، تحقق پیشنهاد ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره در خراسان شمالی است. چنین دبیرخانه‌ای باید از برنامه مشخص، منابع مالی پایدار و تقویم سالانه برخوردار باشد تا فعالیت آن به دوره‌های برگزاری جشنواره محدود نشود.

دومین ضرورت، حمایت عملی از هنرمندان بومی است؛ از برگزاری کارگاه‌های فیلم‌سازی و عکاسی تا فراهم‌کردن امکان تولید آثار مستند درباره روستاها و عشایر. همچنین انتشار و معرفی آثار برگزیده، ایجاد بانک تصویری از فرهنگ بومی و فراهم‌کردن زمینه نمایش آثار در رسانه‌های ملی می‌تواند دامنه اثرگذاری جشنواره را افزایش دهد.

سومین ضرورت، ارزیابی شفاف نتایج است. مسئولان برگزارکننده باید مشخص کنند که این رویداد چه تعداد همکاری فرهنگی جدید ایجاد کرده، چه برنامه‌هایی برای حمایت از استعدادهای محلی به جریان انداخته و چه سهمی در معرفی ظرفیت‌های گردشگری و اقتصادی استان داشته است.

جشنواره «هزار و یک روایت» برای خراسان شمالی فرصتی است تا بار دیگر در تقویم رویدادهای ملی فرهنگی و هنری جایگاهی فعال‌تر پیدا کند.

حضور مسئولان ملی نیز می‌تواند زمینه طرح مسائل فرهنگی و توسعه‌ای استان و پیگیری مطالبات هنرمندان را فراهم سازد؛ مشروط بر آنکه این حضور به گفت‌وگوهای مؤثر و تعهدات قابل پیگیری محدود نشود و به نتایج مشخص بینجامد.

بااین‌حال، مهم‌ترین معیار موفقیت این جشنواره، کیفیت مراسم اختتامیه یا تعداد چهره‌های حاضر در آن نیست؛ بلکه میزان اثری است که در ماه‌ها و سال‌های بعد بر زندگی فرهنگی استان بر جای می‌گذارد.

اگر این رویداد به شناسایی استعدادهای تازه، حمایت از تولیدات هنری، ثبت میراث فرهنگی، تقویت گردشگری مسئولانه و ایجاد فرصت‌های تازه برای هنرمندان منجر شود، می‌توان آن را گامی در مسیر توسعه فرهنگی خراسان شمالی دانست. در غیر این صورت، خطر آن وجود دارد که جشنواره نیز به رویدادی مقطعی تبدیل شود که خاطره برگزاری آن باقی می‌ماند، اما آثار عملی آن به‌تدریج کمرنگ می‌شود.

باید یادآور شد که جشنواره ملی فیلم کوتاه و عکس روستا و عشایر با هدف توجه بیشتر به ظرفیت‌های فرهنگی و هنری مناطق روستایی و عشایری کشور شکل گرفته است.

بر اساس اعلام مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی خراسان شمالی، پس از انتشار فراخوان ملی، یک‌هزار و ۲۲۶ اثر از هنرمندان کشور به دبیرخانه رسید که یک‌هزار و ۵۲ اثر به مرحله داوری راه یافت. خراسان شمالی به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های فرهنگی، اجتماعی و جمعیت قابل‌توجه روستایی و عشایری، میزبان این دوره شده است. برگزارکنندگان همچنین از تلاش برای ایجاد دبیرخانه دائمی جشنواره در استان خبر داده‌اند؛ اقدامی که در صورت تحقق می‌تواند زمینه تداوم این رویداد و تقویت حضور خراسان شمالی در عرصه ملی فرهنگ و هنر را فراهم کند.