به گزارش نسیم امروز، متن این یادداشت به این شرح است:

چهارده سال پیش، خراسان شمالی میزبان سفری تاریخی بود؛ سفری که در آن رهبر شهید انقلاب اسلامی، در اجتماع پرشور مردم این استان در بجنورد، ضمن تبیین ویژگی‌ها و ظرفیت‌های انسانی منطقه، تصویری روشن از مسیر پیشرفت کشور ترسیم کردند.

تأکید بر پیشرفت علمی، اقتصادی و اخلاقی، عدالت، رفاه عمومی، تولید ملی، اشتغال، امید، برنامه‌ریزی و مسئولیت‌پذیری مدیران، بخش مهمی از این منظومه فکری بود.

اکنون، با گذشت ۱۴ سال از آن سفر، بازخوانی این رهنمودها تنها یادآوری یک رویداد تاریخی نیست؛ بلکه فرصتی برای سنجش فاصله میان آن انتظارات و واقعیت‌های امروز خراسان شمالی و طرح این پرسش اساسی است که چه میزان از ظرفیت‌های استان به بهبود ملموس زندگی مردم تبدیل شده است؟

رهبر شهید انقلاب در آن اجتماع، پیشرفت را مفهومی چندبعدی دانستند که علم، عدالت، اقتصاد، رفاه عمومی، عزت، استقلال و تعالی اخلاقی را در بر می‌گیرد. این نگاه، امروز نیز می‌تواند معیار ارزیابی عملکرد مدیران خراسان شمالی باشد؛ استانی که از ظرفیت‌های معدنی، کشاورزی، گردشگری و نیروی انسانی مستعد برخوردار است، اما بهره‌گیری مؤثر از این توانمندی‌ها همچنان به تصمیم‌های راهبردی، سرمایه‌گذاری پایدار و مدیریت منسجم نیاز دارد.

چهارده سال زمان اندکی نیست. در این فاصله، نسل تازه‌ای از جوانان تحصیل‌کرده وارد بازار کار شده‌اند، نیازهای اقتصادی و اجتماعی تغییر کرده و انتظارات مردم از کیفیت خدمات عمومی افزایش یافته است. بنابراین، ارزیابی عملکرد استان نباید صرفاً بر تعداد جلسات، مصوبات، تفاهم‌نامه‌ها و پروژه‌های افتتاح‌شده استوار باشد؛ بلکه باید روشن کند این اقدامات چه سهمی در افزایش اشتغال پایدار، رشد درآمد خانوارها، کاهش محرومیت و ارتقای کیفیت زندگی مردم داشته‌اند.

یکی از صریح‌ترین فرازهای سخنان رهبر فقید و شهید انقلاب در بجنورد، تأکید بر تولید ملی به‌عنوان راهکار بنیادی مقابله با مشکلات اقتصادی، گرانی و بیکاری بود. این تأکید برای خراسان شمالی، با توجه به ظرفیت‌های صنعتی، کشاورزی و معدنی آن، اهمیتی دوچندان دارد.

استانی که از منابع طبیعی و نیروی کار برخوردار است، نباید صرفاً به استخراج مواد خام یا فروش محصولات اولیه بسنده کند. تکمیل زنجیره ارزش، توسعه صنایع تبدیلی کشاورزی، فرآوری مواد معدنی، حمایت هدفمند از بنگاه‌های کوچک و متوسط و فراهم‌کردن زمینه فعالیت سرمایه‌گذاران بخش خصوصی باید در کانون برنامه‌های اقتصادی قرار گیرد.

اعلام احیای واحدهای تولیدی نیز زمانی می‌تواند نشانه موفقیت باشد که مشخص شود چه تعداد از این واحدها به تولید مستمر بازگشته‌اند، چند فرصت شغلی پایدار ایجاد کرده‌اند و چه میزان به افزایش ارزش افزوده و درآمد منطقه کمک می‌کنند. بازگشت یک واحد به چرخه فعالیت، پایان مأموریت نیست؛ آغاز مسیری است که باید به پایداری تولید و اشتغال منتهی شود.

رهبر شهید انقلاب در سال ۱۳۹۱، جوانان تحصیل‌کرده را از سرمایه‌های ارزشمند کشور دانستند و بر اهمیت حفظ و به‌کارگیری توان نسل جوان تأکید کردند. این رهنمود برای استانی که استعدادهای علمی و انسانی آن از برجستگی‌های مورد اشاره ایشان بود، مسئولیتی جدی ایجاد می‌کند.

امروز، یکی از معیارهای مهم موفقیت مدیران باید توانایی آنان در تبدیل دانش جوانان به فرصت‌های شغلی، فعالیت‌های فناورانه و کسب‌وکارهای مولد باشد. اگر جوان تحصیل‌کرده نتواند متناسب با توانایی خود شغلی پیدا کند، اگر کارآفرین برای تأمین مالی و دریافت مجوز با موانع طولانی روبه‌رو شود و اگر سرمایه‌گذاری در استان نتواند بازدهی قابل اتکا داشته باشد، بخشی از ظرفیت انسانی و اقتصادی منطقه بلااستفاده خواهد ماند.

توسعه آموزش‌های مهارتی، ارتباط واقعی دانشگاه و صنعت، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و تسهیل سرمایه‌گذاری، اقداماتی هستند که می‌توانند فاصله میان استعداد و فرصت را کاهش دهند.

پیشرفت، زمانی معنا پیدا می‌کند که آثار آن در زندگی روزمره مردم دیده شود. دسترسی عادلانه به آب پایدار، راه‌های ایمن، خدمات درمانی، آموزش باکیفیت، زیرساخت‌های شهری و روستایی و فرصت‌های اقتصادی، بخشی از شاخص‌هایی هستند که باید در ارزیابی توسعه خراسان شمالی مورد توجه قرار گیرند.

از این منظر، پروژه‌های نیمه‌تمام، محدودیت‌های زیرساختی و نابرابری در برخورداری مناطق مختلف استان، صرفاً مسائل اجرایی نیستند؛ بلکه مستقیماً با عدالت و رفاه عمومی ارتباط دارند. هر طرحی که سال‌ها در انتظار تأمین اعتبار باقی بماند، می‌تواند هزینه فرصت ازدست‌رفته‌ای برای مردم ایجاد کند.

مدیریت منابع محدود، اولویت‌بندی پروژه‌ها براساس میزان اثرگذاری بر زندگی شهروندان و انتشار گزارش‌های شفاف از پیشرفت فیزیکی و مالی طرح‌ها، از الزامات حرکت به سوی توسعه متوازن است.

رهبر شهید انقلاب در همان اجتماع، بر ضرورت اتحاد، برنامه‌ریزی و مسئولیت‌شناسی مسئولان تأکید کردند و هشدار دادند که مدیران نباید تقصیرها را به گردن یکدیگر بیندازند. این بخش از سخنان ایشان، امروز نیز یکی از مهم‌ترین معیارهای حکمرانی کارآمد در استان است.

هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، پرهیز از تصمیم‌های جزیره‌ای، تعیین مسئول مشخص برای هر برنامه و پیگیری مستمر مصوبات، می‌تواند از اتلاف منابع و طولانی‌شدن روند اجرای طرح‌ها جلوگیری کند. در کنار آن، مردم و رسانه‌ها باید امکان دسترسی به اطلاعات روشن درباره میزان تحقق وعده‌ها و دلایل تأخیرها را داشته باشند.

اینک پس از گذشت چهارده سال از سفر رهبر شهید انقلاب به خراسان شمالی، مهم‌ترین پرسش این نیست که چه تعداد از ظرفیت‌های استان شناسایی شده یا چه وعده‌هایی در این سال‌ها مطرح شده است؛ پرسش اصلی آن است که چه میزان از این ظرفیت‌ها به تولید، اشتغال، عدالت و رفاه عمومی تبدیل شده‌اند.

مسئولان استان برای پاسخ‌گویی به این پرسش، به یک برنامه ارزیابی شفاف نیاز دارند؛ برنامه‌ای که در آن، وضعیت اشتغال پایدار، سرمایه‌گذاری تحقق‌یافته، تولید واقعی واحدهای احیاشده، سرنوشت پروژه‌های نیمه‌تمام، دسترسی مناطق محروم به خدمات عمومی و میزان تحقق مصوبات توسعه‌ای به‌صورت مستمر سنجیده شود.

البته توسعه استان را نمی‌توان مستقل از محدودیت‌های اعتباری، شرایط اقتصادی کشور و موانع ملی ارزیابی کرد؛ اما همین محدودیت‌ها ضرورت مدیریت هوشمندانه منابع، اولویت‌بندی دقیق و مطالبه‌گری مستند را بیشتر می‌کنند.

سفر سال ۱۳۹۱، فرصتی برای بازشناسی ظرفیت‌های خراسان شمالی و ترسیم افق پیشرفت بود. امروز، پاسداشت واقعی آن سفر نه در تکرار سخنان و یادآوری خاطرات، بلکه در سنجش صادقانه عملکردها و اصلاح مسیرهایی معنا پیدا می‌کند که هنوز به نتیجه مطلوب نرسیده‌اند.

خراسان شمالی برای پیشرفت، بیش از آنکه به تکرار ظرفیت‌های خود نیاز داشته باشد، به سازوکاری نیاز دارد که این ظرفیت‌ها را به فرصت‌های واقعی برای مردم تبدیل کند.

امروز زمان آن رسیده است که مدیران استان، به‌جای گزارش آنچه انجام داده‌اند، با شاخص‌های روشن نشان دهند چه تغییری در زندگی مردم ایجاد کرده‌اند.