به گزارش نسیم امروز، معدن سرب و روی آلبلاغ اسفراین که سال‌ها به عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های معدنی خراسان‌شمالی شناخته می‌شود، بار دیگر در کانون توجه مدیران ارشد استان قرار گرفته است.

استاندار خراسان‌شمالی با تأکید بر ضرورت تعیین تکلیف سریع این معدن، خواستار تسریع در روند استخراج و فرآوری آن شده؛ معدنی که فعال‌سازی آن می‌تواند به یکی از مهم‌ترین پیشران‌های اقتصادی، اشتغال‌زایی و جذب سرمایه‌گذاری در استان تبدیل شود.

بازدید بهمن نوری از معدن آلبلاغ اسفراین را می‌توان نشانه‌ای از بازگشت این پروژه معدنی به اولویت‌های توسعه‌ای استان دانست. بهمن نوری در جریان این بازدید با اشاره به ظرفیت‌های اقتصادی معدن آلبلاغ، بر ضرورت رفع موانع اجرایی و حقوقی و آغاز هرچه سریع‌تر فرآیند بهره‌برداری تأکید کرد.

به گفته وی، تعیین تکلیف وضعیت حقوقی و اجرایی این معدن از اولویت‌های اصلی دولت در استان است و رایزنی‌های لازم با شرکت توسعه و خودکفایی معادن و صنایع معدنی ایران و مجموعه ایمیدرو برای رفع چالش‌های موجود انجام شده است.

معدن آلبلاغ در ارتفاعات منطقه ساریگل اسفراین قرار دارد و از جمله ذخایر ارزشمند سرب و روی کشور به شمار می‌رود. بر اساس برآوردهای رسمی، حدود ۵۰۰ هزار تن ذخیره معدنی با عیار نزدیک به ۳۰ درصد در این معدن وجود دارد که آن را به یکی از ذخایر قابل توجه کشور تبدیل کرده است.

با وجود این ظرفیت اقتصادی، آلبلاغ طی سال‌های گذشته بیش از آنکه به واسطه تولید و اشتغال شناخته شود، به دلیل چالش‌های حقوقی، زیست‌محیطی و بهره‌برداری غیرمجاز خبرساز بوده است. قرار گرفتن محدوده معدن در مجاورت و بخشی از عرصه‌های پارک ملی ساریگل، از مهم‌ترین دلایل طولانی شدن روند تعیین تکلیف آن محسوب می‌شود.

موضوع فعال‌سازی معدن آلبلاغ در سال‌های گذشته بارها در دستور کار مدیریت استان قرار گرفت. در دوره استانداران پیشین خراسان‌شمالی، جلسات متعددی با حضور مسئولان وزارت صنعت، معدن و تجارت، سازمان حفاظت محیط زیست و ایمیدرو برگزار شد. همچنین نمایندگان مردم اسفراین در مجلس شورای اسلامی از جمله هادی قوامی و محمدمهدی شهریاری در دوره‌های مختلف، پیگیری‌های گسترده‌ای برای تعیین تکلیف این معدن انجام دادند و بر ضرورت بهره‌برداری اصولی از این ظرفیت معدنی تأکید داشتند.

در سال‌های گذشته ایمیدرو نیز مطالعات اکتشافی و فنی متعددی را در منطقه انجام داد و حتی طرح‌هایی برای ایجاد واحد فرآوری مواد معدنی و جلوگیری از خام‌فروشی مطرح شد، اما پیچیدگی‌های حقوقی و الزامات زیست‌محیطی مانع از ورود معدن به مرحله بهره‌برداری صنعتی شد.

کارشناسان معتقدند فعال شدن معدن آلبلاغ می‌تواند علاوه بر ایجاد صدها فرصت شغلی مستقیم و غیرمستقیم، زمینه شکل‌گیری صنایع پایین‌دستی سرب و روی را در خراسان‌شمالی فراهم کند. این موضوع نه تنها موجب افزایش ارزش افزوده مواد معدنی خواهد شد، بلکه می‌تواند بخشی از عقب‌ماندگی صنعتی استان را نیز جبران کند.

معدن آلبلاغ امروز بیش از آنکه یک پروژه معدنی باشد، نمادی از چالش دیرینه تبدیل ظرفیت‌های بالقوه به فرصت‌های بالفعل اقتصادی در خراسان‌شمالی است. استان از نظر منابع معدنی در زمره مناطق برخوردار کشور قرار دارد، اما سهم آن از سرمایه‌گذاری‌های معدنی و صنایع فرآوری همچنان کمتر از ظرفیت‌های موجود است. تداوم بلاتکلیفی آلبلاغ، علاوه بر از دست رفتن فرصت‌های اشتغال، موجب هدررفت سرمایه‌های معدنی و استمرار بهره‌برداری‌های غیرمجاز در برخی مقاطع شده است.

از سوی دیگر، تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که حل مسئله آلبلاغ صرفاً با نگاه بخشی امکان‌پذیر نیست. دستیابی به توافقی مشترک میان دولت، ایمیدرو، سازمان محیط زیست و نهادهای محلی می‌تواند راه را برای بهره‌برداری اصولی و پایدار هموار کند. در شرایطی که اقتصاد استان به پروژه‌های بزرگ اشتغال‌آفرین نیاز دارد، فعال‌سازی این معدن می‌تواند به یکی از مهم‌ترین پروژه‌های توسعه‌ای خراسان‌شمالی تبدیل شود.

لذا برای از سرگیری بهره‌برداری این معدن پیشنهاد می شود:

تشکیل کارگروه ویژه ملی با حضور ایمیدرو، وزارت صمت و سازمان حفاظت محیط زیست برای تعیین تکلیف نهایی محدوده معدن.

تهیه طرح جامع بهره‌برداری مبتنی بر الزامات زیست‌محیطی و توسعه پایدار منطقه ساریگل.

ایجاد واحد فرآوری مواد معدنی در استان به منظور جلوگیری از خام‌فروشی و افزایش ارزش افزوده.

جذب سرمایه‌گذار توانمند از طریق فراخوان ملی و ارائه مشوق‌های سرمایه‌گذاری.

اختصاص بخشی از درآمدهای معدن به توسعه زیرساخت‌ها و مسئولیت‌های اجتماعی منطقه اسفراین.

استقرار سامانه‌های نظارتی و حفاظتی برای جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز و صیانت از ذخایر معدنی.