به گزارش نسیم امروز، هومن نعیمی در نشست معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور با نخبگان استان گفت: اعضای هیأت علمی، دانش‌آموختگان دانشگاهی، دانشجویان مستعد و نوآوران از گروه‌های اصلی دریافت‌کننده این حمایت‌ها بوده‌اند.

به گزارش نسیم امروز، در میان آمارهای اعلام‌شده، سهم دانش‌آموختگان و دانشجویان بیش از دیگر گروه‌ها به چشم می‌آید. از مجموع ۷۲۴ مورد حمایت، ۴۵۰ مورد معادل ۶۲ درصد در قالب طرح شهید احمدی‌روشن به دانش‌آموختگان اختصاص داشته است.

همچنین ۱۰۴ مورد حمایت در قالب طرح پشتیبانی از دانشجویان مستعد انجام شده؛ طرحی که هدف آن شناسایی و پرورش استعدادهای برتر دانشگاهی عنوان شده است.

یکی از نکات قابل توجه در گزارش بنیاد نخبگان، سهم بالای بانوان در طرح‌های مورد حمایت است.

نعیمی اعلام کرد: ۷۹ درصد حمایت‌ها و طرح‌های نوآورانه دانشگاهی مربوط به بانوان و ۲۱ درصد مربوط به آقایان بوده است.

این نسبت می‌تواند نشانه‌ای از ظرفیت قابل توجه زنان تحصیل‌کرده استان در حوزه‌های علمی و نوآورانه باشد؛ ظرفیتی که در صورت فراهم شدن مسیر مناسب برای تبدیل ایده به محصول و فعالیت اقتصادی، می‌تواند بخشی از منابع انسانی مورد نیاز اقتصاد دانش‌بنیان را تأمین کند.

در عین حال، این آمار یک پرسش مهم نیز ایجاد می‌کند: آیا حمایت مالی از طرح‌ها می‌تواند به حضور پایدارتر زنان در بازار کار و شرکت‌های دانش‌بنیان منجر شود یا بخش قابل توجهی از این استعدادها پس از پایان تحصیل، فرصت فعالیت حرفه‌ای در استان را پیدا نخواهند کرد؟

از نظر مقطع تحصیلی نیز بخش عمده طرح‌های مورد حمایت به دانشجویان مقطع کارشناسی اختصاص داشته است.

بر اساس آمار بنیاد نخبگان، ۸۲ درصد طرح‌ها مربوط به دانشجویان کارشناسی، ۱۴ درصد مربوط به کارشناسی ارشد و چهار درصد مربوط به دانشجویان دکتری بوده است.

این ترکیب نشان می‌دهد بخش قابل توجهی از برنامه‌های حمایتی در مرحله شناسایی و پرورش استعدادهای جوان متمرکز شده است؛ رویکردی که می‌تواند در بلندمدت به ایجاد نسل تازه‌ای از نیروهای متخصص منجر شود.

البته برای تبدیل این حمایت‌ها به دستاورد اقتصادی، استمرار حمایت در مراحل بالاتر تحصیلی و سپس اتصال افراد مستعد به صنعت و بازار نیز اهمیت دارد.

یکی از برنامه‌های مورد اشاره، طرح حمایتی شهید احمدی‌روشن است.

در قالب این طرح، ۱۱ هسته با ۴۸ عضو تشکیل شده که از میان آنها، شش هسته دارای اولویت، بیش از ۲ میلیارد و ۳۰۰ میلیون ریال کمک دریافت کرده‌اند.

اهمیت چنین هسته‌هایی در این است که فعالیت علمی را از قالب فردی خارج کرده و امکان کار گروهی و حل مسئله را فراهم می‌کنند.

اگر این هسته‌ها به مسائل واقعی صنایع، دستگاه‌های اجرایی و اقتصاد استان متصل شوند، می‌توانند حلقه‌ای میان دانشگاه و بازار ایجاد کنند؛ حلقه‌ای که یکی از نیازهای اصلی زیست‌بوم دانش‌بنیان خراسان‌شمالی است.

بنیاد نخبگان خراسان‌شمالی حمایت از فعالان این حوزه را به کمک‌های مالی محدود نکرده است.

به گفته رئیس بنیاد، ۷۰ واحد مسکن و ۶۰ فقره وام قرض‌الحسنه نیز در اختیار فعالان حوزه نوآوری و دانش‌بنیان قرار گرفته است.

این نوع حمایت‌ها از آن جهت اهمیت دارد که یکی از عوامل مؤثر بر ماندگاری نیروهای متخصص، برخورداری از حداقل‌های رفاهی و ثبات اقتصادی است.

در کنار این اقدامات، دانشگاه بجنورد، دانشگاه فرهنگیان و دانشگاه علوم پزشکی از جمله مجموعه‌هایی هستند که سهم بیشتری از حمایت‌ها را دریافت کرده‌اند.

این گزارش در جریان سفر یک‌روزه معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان رئیس‌جمهور به خراسان‌شمالی ارائه شد؛ سفری که هدف آن بررسی ظرفیت‌های علمی و فناورانه استان، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و پیگیری مطالبات نخبگان عنوان شده است.

بازدید از نمایشگاه دستاوردهای شرکت‌های دانش‌بنیان، دیدار با نخبگان و برگزاری نشست ستاد توسعه اقتصاد دانش‌بنیان از برنامه‌های این سفر بود.

همچنین قرار است در این سفر درباره وضعیت زیست‌بوم فناوری و نوآوری، ظرفیت‌های پارک علم و فناوری و توسعه فعالیت‌های فناورانه و صنایع خلاق بانوان گفت‌وگو شود.

تبادل تفاهم‌نامه برای ایجاد آزمایشگاه مرجع پرسن‌جی و مبادله قرارداد برای احداث مرکز نوآوری فولاد نیز از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده عنوان شده است؛ اقداماتی که می‌تواند بخشی از زیرساخت مورد نیاز توسعه فناوری در استان را فراهم کند.

آمار ۷۲۴ مورد حمایت و ۴۳ میلیارد ریال اعتبار در نگاه نخست نشان‌دهنده حجم قابل توجه فعالیت بنیاد نخبگان است، اما شاخص اصلی موفقیت این برنامه‌ها، تعداد حمایت‌های انجام‌شده نیست؛ بلکه باید دید این حمایت‌ها در نهایت چه تعداد ایده، محصول، شرکت، اختراع و شغل تخصصی ایجاد می‌کنند.

سهم ۷۹ درصدی بانوان نیز یک ظرفیت مهم است. اگر این استعدادها پس از دریافت حمایت بتوانند وارد شرکت‌های دانش‌بنیان، مراکز تحقیقاتی و بازار شوند، استان از یک سرمایه انسانی بزرگ بهره خواهد برد. در غیر این صورت، حمایت‌ها ممکن است تنها مرحله‌ای کوتاه در مسیر مهاجرت علمی و شغلی این نیروها باشد.

از سوی دیگر، تمرکز ۸۲ درصد حمایت‌ها بر دانشجویان کارشناسی، فرصت مناسبی برای شناسایی زودهنگام استعدادها فراهم می‌کند؛ اما این سیاست زمانی نتیجه خواهد داد که زنجیره حمایت از دانشگاه تا بازار کامل شود.

در نهایت، خراسان‌شمالی برای نگه داشتن نخبگان خود فقط به کمک‌هزینه نیاز ندارد؛ به مسئله واقعی، بازار واقعی و شغل واقعی برای نخبه نیاز دارد. ایجاد مرکز نوآوری فولاد، توسعه آزمایشگاه‌های مرجع و اتصال هسته‌های علمی به صنعت، اگر با نیازهای واقعی اقتصاد استان پیوند بخورد، می‌تواند حمایت از نخبگان را از یک سیاست حمایتی به یک سیاست توسعه‌ای تبدیل کند.

گفتنی است: بنیاد نخبگان خراسان‌شمالی طی سال‌های اخیر یکی از محورهای حمایت از استعدادهای برتر، دانشجویان و فعالان حوزه فناوری استان بوده است. همزمان با توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان و فعالیت پارک علم و فناوری، تلاش برای ایجاد ارتباط میان دانشگاه، نخبگان و بخش تولید افزایش یافته است. با این حال، محدودیت فرصت‌های شغلی تخصصی و نبود بازار کافی برای برخی فعالیت‌های فناورانه، از چالش‌هایی است که می‌تواند به خروج استعدادهای جوان از استان منجر شود. برنامه‌های حمایتی بنیاد نخبگان، توسعه هسته‌های مسئله‌محور و ایجاد زیرساخت‌هایی مانند مراکز نوآوری، در همین چارچوب می‌تواند بخشی از مسیر تقویت زیست‌بوم فناوری استان باشد.