به گزارش نسیم امروز، محمدرضا رمضانی می‌گوید با وجود تداوم ناترازی در صنعت برق کشور، میزان اعمال مدیریت مصرف در این استان در سال جاری به شکل محسوسی کمتر از سال گذشته بوده است.

وی در نشست با اصحاب رسانه با اشاره به تجربه سخت خاموشی‌های سال گذشته گفت: بخش قابل توجهی از فشار واردشده بر شبکه برق در سال جاری با مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، هوشمندسازی مصرف و وضعیت بهتر منابع آبی کنترل شده است.

وی با یادآوری اینکه مدیریت بار در سال گذشته از فروردین آغاز شد و تا نیمه شهریور ادامه داشت، گفت : میزان مدیریت مصرف در بخش‌های مختلف در سال جاری بسیار کمتر از سال گذشته بوده است.

به گفته رمضانی، یکی از عوامل مهم در این زمینه، وضعیت بهتر منابع آبی و امکان استفاده بیشتر از ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی بوده است.

رمضانی تصریح کرد: در سال گذشته، از ظرفیت حدود ۱۲ هزار مگاوات نیروگاه برق‌آبی کشور، نزدیک به هفت هزار مگاوات به دلیل محدودیت منابع آب عملاً قابل استفاده نبود، اما امسال شرایط آبی بهتر شد و حتی تا پایان خرداد، برخی سدها با سرریز آب مواجه بودند.

وی ، ورود ظرفیت جدید نیروگاه‌های خورشیدی به مدار تولید را از عوامل دیگر برشمرد بود و گفت : حدود چهار تا پنج هزار مگاوات ظرفیت خورشیدی در کشور وارد مدار شده و همزمان هوشمندسازی مصرف در بخش‌های مختلف توسعه یافته است.

تمرکز بر مشترکان پرمصرف

یکی از محورهای اصلی سخنان مدیرعامل شرکت توزیع برق خراسان‌شمالی، تغییر رویکرد از خاموشی عمومی به مدیریت هدفمند مصرف بود.

رمضانی اظهارکرد: در بخش اداری، کنتورهای هوشمند امکان کنترل مصرف را فراهم کرده‌ و ادارات موظف شده‌اند در زمان اوج مصرف، مصرف برق خود را نسبت به سال ۱۴۰۳ کاهش دهند.

به گفته وی، هوشمندسازی موجب شده اجرای این محدودیت‌ها با دقت بیشتری انجام شود و امکان مشاهده لحظه‌ای میزان مصرف دستگاه‌های اجرایی نیز وجود داشته باشد.

رمضانی همچنین از نصب کنتورهای هوشمند برای مشترکان خانگی بسیار پرمصرف خبر داد و گفت: در خراسان‌شمالی حدود دو هزار مشترک خانگی وجود داشت که بیش از دو و نیم برابر الگوی مصرف، برق مصرف می‌کردند.

به گفته وی، هدف از اجرای این سیاست، قطع برق مردم نیست؛ بلکه محدود کردن مصرف مشترکان پرمصرف در دوره‌های اوج بار است.

وی تأکید کرد: نمی‌توان رفتار مصرفی خانواری را که یک کولر آبی دارد با خانواری که چند کولر گازی را همزمان و با دمای بسیار پایین استفاده می‌کند، یکسان در نظر گرفت.

رشد شتابان نیروگاه‌های خورشیدی

بخش مهم دیگری از سخنان رمضانی به توسعه انرژی خورشیدی در خراسان‌شمالی اختصاص داشت.

بر اساس آماری که وی ارائه کرد، پیش از آبان ۱۴۰۳، استان حدود ۴۳۰ نیروگاه خورشیدی کوچک با مجموع ظرفیت حدود سه مگاوات داشت. این نیروگاه‌ها عمدتاً با حمایت نهادهایی مانند کمیته امداد، بهزیستی و بسیج ایجاد شده بودند؛ اما از آذر ۱۴۰۳ تا شهریور ۱۴۰۵، تعداد نیروگاه‌های خورشیدی استان به حدود یک‌هزار و ۷۴ نیروگاه کوچک و بزرگ رسید و مجموع ظرفیت آنها به حدود ۴۳ مگاوات افزایش یافت.

رمضانی گفت: هدف‌گذاری استان برای سال ۱۴۰۵ رسیدن به حدود ۱۲۶ مگاوات ظرفیت نیروگاه خورشیدی است؛ ظرفیتی که در صورت تحقق می‌تواند در ساعات روز بیش از ۳۰ درصد مصرف برق استان را تأمین کند.

به گفته وی ، مصرف برق بخش توزیع خراسان‌شمالی در تابستان امسال حدود ۳۲۰ مگاوات اعلام شده است.

مدیرعامل شرکت توزیع برق استان در عین حال تأکید کرد : میزان ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در شهرستان‌ها لزوماً متناسب با جمعیت آنها نیست؛ زیرا عواملی مانند دسترسی به زمین، ظرفیت شبکه، میزان تابش خورشید و امکان اتصال نیروگاه به شبکه برق در انتخاب محل پروژه‌ها تعیین‌کننده است.

برخورد با طرح‌های متوقف‌شده

شرکت توزیع برق خراسان‌شمالی همچنین برای جلوگیری از احتکار زمین‌های مناسب نیروگاه‌های خورشیدی وارد مرحله نظارت جدی‌تر شده است.

رمضانی گفت : برای سرمایه‌گذارانی که زمین دریافت کرده‌اند اما عملیات اجرایی را پیش نبرده‌اند، اخطار ابطال صادر شده است.

به گفته او، ۲۱ مورد اخطار در این زمینه صادر شده و در مواردی نیز به دلیل کندی پیشرفت پروژه‌ها هشدار لازم داده شده است.

به گفته مدیرعامل شرکت توزیع برق هدف از این اقدام، آزادسازی ظرفیت‌های بلااستفاده و واگذاری زمین به متقاضیانی است که توان اجرای واقعی پروژه را دارند.

مدارس؛ هم تولید برق، هم فرهنگ‌سازی

توسعه نیروگاه‌های خورشیدی مدارس نیز یکی دیگر از برنامه‌های مطرح‌شده در این نشست بود.

رمضانی از نصب نیروگاه خورشیدی در ده‌ها مدرسه استان خبر داد و گفت : با هماهنگی نهادهای ملی، قرار است هزینه اجرای نیروگاه‌های خورشیدی تعداد بیشتری از مدارس نیز تأمین شود.

به گفته وی، این طرح علاوه بر کاهش مصرف و تولید برق، می‌تواند برای مدارس مناطق محروم درآمد ایجاد کند و همزمان دانش‌آموزان را با انرژی‌های تجدیدپذیر آشنا سازد.

رمضانی همچنین بر اثرات و ثمرات زیست‌محیطی انرژی خورشیدی تأکید کرد و گفت : هر ۱۸۰ وات ظرفیت خورشیدی، از نظر کاهش انتشار آلاینده‌ها تقریباً معادل اثر یک درخت بالغ در سال در نظر گرفته می‌شود.

بر این اساس، ظرفیت حدود ۴۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی موجود در استان، از منظر کاهش آلایندگی با کاشت بیش از ۲۲۰ هزار درخت قابل مقایسه است.

نیروگاه‌های تولید پراکنده؛ پشتیبان شبکه

رمضانی در ادامه از توسعه نیروگاه‌های تولید پراکنده نیز خبر داد.

خراسان‌شمالی پیش از سال ۱۴۰۳ سه نیروگاه با ظرفیت مجموع حدود ۱۰ مگاوات داشت که بخشی از این ظرفیت نیز فعال نبود. در سال ۱۴۰۴ مجوز ایجاد ۲۷ مگاوات ظرفیت جدید دریافت شد که تاکنون حدود ۱۱ مگاوات آن وارد مدار شده است.

هدف‌گذاری شرکت توزیع برق این است که مجموع ظرفیت تولید پراکنده استان تا پایان سال به حدود ۳۷ مگاوات برسد.

اهمیت این نیروگاه‌ها فقط در تولید برق نیست. رمضانی معتقد است : در شرایط اضطراری، این منابع می‌توانند برای تأمین برق مراکز حیاتی مانند بیمارستان‌ها، سیلوها و کارخانه‌های آرد مورد استفاده قرار گیرند و بخشی از الزامات پدافند غیرعامل را پوشش دهند.

افزایش هوشمندسازی و توسعه شبکه

مدیرعامل شرکت توزیع برق خراسان‌شمالی همچنین از اصلاح شبکه برق‌رسانی در حدود ۱۰۰ روستا، توسعه شبکه در ۱۵ شهرک روستایی و برق‌رسانی به حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ مشترک جدید خبر داد.

به گفته وی، حدود ۱۲ هزار کنتور هوشمند نیز در استان نصب شده و خراسان‌شمالی در سال‌های اخیر معمولاً در میان رتبه‌های نخست کشور در زمینه هوشمندسازی کنتورها قرار داشته است.

رمضانی با اشاره به رشد منابع مالی شرکت افزود: منابع داخلی شرکت در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال قبل ۴۷ درصد افزایش یافته و اعتبارات استانی نیز رشد قابل توجهی داشته است.

خط هفت‌کیلومتری در سه روز

یکی از نمونه‌های مورد اشاره مدیرعامل شرکت توزیع برق استان، اتصال یک نیروگاه خورشیدی ۷۲ مگاواتی به شبکه بود.

به گفته وی ، برای اتصال این نیروگاه، احداث حدود هفت کیلومتر خط انتقال لازم بود که نیروهای شرکت در مدت سه روز عملیات اجرایی آن را به پایان رساندند.

وی گفت: اجرای این پروژه با استفاده از ظرفیت ماشین‌آلات و نیروهای شرکت انجام شد و در نهایت حدود ۲۴ میلیارد تومان بابت اجرای خط از سرمایه‌گذار دریافت شد.

مردم حق بیشتری دارند

اما بخش پایانی سخنان رمضانی، از آمار و پروژه‌ها فاصله گرفت و به نیروی انسانی صنعت برق اختصاص داشت.

او با اشاره به حوادث شغلی کارکنان صنعت برق، از همکارانی گفت که در جریان عملیات شبکه دچار آسیب‌های جدی شده‌اند؛ از جمله کارمندانی که دست یا پای خود را از دست داده‌اند.

رمضانی تأکید کرد: پشت هر عملیات برق‌رسانی، گروهی از کارکنان در گرما، سرما و شرایط دشوار فعالیت می‌کنند و گاهی برای حفظ پایداری شبکه از خانواده و زندگی خود دور می‌مانند.

وی در عین حال گفت : شرکت توزیع برق در برابر مردم احساس مسئولیت می‌کند و خاموشی را حق مردم نمی‌داند.

به گفته رمضانی ، مردم انتظار دارند برق پایدار، باکیفیت و با قیمت مناسب در اختیارشان باشد، اما محدودیت تولید و ناترازی سراسری باعث شده شرکت‌های توزیع نیروی برق که در خط مقدم ارتباط با مشترکان قرار دارند، ناچار به مدیریت مصرف و تحمل نارضایتی مردم باشند.

به گزارش خبرنگار ما، سخنان مدیرعامل شرکت توزیع نیروی برق خراسان‌شمالی نشان می‌دهد مسئله برق استان دیگر صرفاً یک مسئله «توزیع» نیست، بلکه به زنجیره‌ای از تولید، انتقال، مصرف و سرمایه‌گذاری گره خورده است.

افزایش ظرفیت خورشیدی، توسعه تولید پراکنده و هوشمندسازی کنتورها می‌تواند بخشی از فشار بر شبکه را کاهش دهد، اما این اقدامات زمانی به راه‌حل پایدار تبدیل می‌شوند که همزمان ظرفیت تولید پایه، شبکه انتقال و سرمایه‌گذاری در زیرساخت نیز تقویت شود.

نکته مهم در رویکرد مهندس رمضانی، تأکید بر مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف به جای خاموشی گسترده است؛ سیاستی که از نظر اجتماعی عادلانه‌تر به نظر می‌رسد، اما موفقیت آن به توسعه کنتورهای هوشمند و امکان کنترل دقیق بار وابسته است.

از سوی دیگر، هدف رسیدن به ۱۲۶ مگاوات ظرفیت خورشیدی در استانی با مصرف حدود ۳۲۰ مگاوات، اگر محقق شود، می‌تواند جایگاه انرژی خورشیدی را از یک ظرفیت مکمل به یکی از ارکان مهم تأمین برق روزانه استان تبدیل کند.

با این حال، خورشیدی بودن بخش قابل توجهی از این ظرفیت به معنای حل کامل ناترازی نیست؛ زیرا تولید آن وابسته به ساعات تابش است و برای ساعات شب همچنان به ذخیره‌سازی، تولید پایدار یا شبکه سراسری نیاز وجود دارد.

بنابراین، مسیر عبور خراسان‌شمالی از بحران برق، بیش از آنکه به یک پروژه منفرد وابسته باشد، به ترکیبی از توسعه تولید، تقویت شبکه، ذخیره‌سازی انرژی و مدیریت هوشمند مصرف نیاز دارد.

گفتنی است: خراسان‌شمالی طی سال‌های اخیر همزمان با تشدید ناترازی تولید و مصرف برق در کشور، با افزایش فشار بر شبکه در ماه‌های گرم سال روبه‌رو بوده است.

در چنین شرایطی، سیاست‌های مدیریت مصرف، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، نصب کنتورهای هوشمند و استفاده از ظرفیت نیروگاه‌های تولید پراکنده به‌عنوان بخشی از راهکارهای کاهش فشار بر شبکه استان دنبال شده است.

تجربه خاموشی‌های گسترده سال گذشته نیز اهمیت سرمایه‌گذاری در تولید و زیرساخت برق و همچنین ضرورت تغییر الگوی مصرف را برجسته‌تر کرده است.