به گزارش نسیم امروز، در شرایطی که تغییرات اقلیمی، کاهش بارندگی‌ها و افت منابع زیرزمینی آب، بسیاری از مناطق روستایی کشور را با چالش تأمین آب شرب پایدار مواجه کرده است، اجرای طرح‌های زیرساختی آبرسانی به یکی از اولویت‌های اصلی دولت و دستگاه‌های خدمات‌رسان تبدیل شده است.

خراسان‌شمالی نیز به دلیل قرار گرفتن در اقلیم خشک و نیمه‌خشک ایران، طی سال‌های اخیر با تنش‌های آبی متعددی روبه‌رو بوده و اکنون اجرای طرح جهاد آبرسانی، به عنوان یکی از مهم‌ترین پروژه‌های زیرساختی استان، با هدف تأمین آب پایدار برای ده‌ها روستا در حال اجرا است.

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان‌شمالی از تأمین آب ۴۱ روستای استان در قالب طرح جهاد آبرسانی خبر داد و اعلام کرد که این پروژه تاکنون به پیشرفت فیزیکی ۵۷ درصدی رسیده است.

امیر فاطمی با تشریح آخرین وضعیت اجرای این طرح گفت: جهاد آبرسانی در قالب پنج مجتمع بزرگ آبرسانی در نقاط مختلف استان در حال اجرا است و با تکمیل آن، بخش قابل توجهی از مشکلات تأمین آب روستاهای هدف برطرف خواهد شد.

به گفته وی، روند اجرای پروژه در مناطق مختلف متفاوت است؛ به گونه‌ای که مجتمع آبرسانی «زیدر ـ سرانی» به پیشرفت ۱۰۰ درصدی رسیده و عملیات اجرایی آن تکمیل شده است. همچنین مجتمع «کهنه جلگه» ۶۰ درصد، «دشت اسفراین» ۴۲ درصد و منطقه «پرسه‌سو» ۳۱ درصد پیشرفت فیزیکی دارد.

چالش تأمین اعتبار؛ مهم‌ترین مانع تکمیل پروژه

مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب خراسان‌شمالی در بخش دیگری از سخنان خود، تأمین منابع مالی را مهم‌ترین چالش پیش روی این طرح عنوان کرد و گفت: برای تکمیل پروژه‌های در دست اجرا بیش از ۵۷ هزار میلیارد ریال اعتبار نیاز است.

فاطمی ابراز امیدواری کرد با توجه به اهمیت راهبردی طرح جهاد آبرسانی در تأمین امنیت آبی روستاها، اعتبارات مورد نیاز سال ۱۴۰۵ نیز تأمین شود تا پروژه‌ها مطابق برنامه زمان‌بندی به بهره‌برداری برسند.

وی همچنین از فعالیت گسترده پیمانکاران در این طرح خبر داد و افزود: اکنون ۶۶ پیمانکار در پروژه‌های مختلف مشغول فعالیت هستند که از این تعداد، ۵۳ قرارداد به صورت رسمی منعقد شده است.

توسعه زیرساخت‌ها برای پایداری شبکه آب

فاطمی در تشریح اقدامات انجام شده برای تقویت زیرساخت‌های آبرسانی استان گفت: در سال گذشته ۲۰ حلقه چاه جدید حفر و ۱۱ مخزن ذخیره آب با مجموع ظرفیت سه هزار و ۲۶۰ مترمکعب احداث شد.

وی افزود: اجرای ۳۴ کیلومتر خط انتقال جدید، اصلاح ۴۹ کیلومتر از شبکه توزیع آب و نوسازی پنج هزار و ۷۵۹ انشعاب از دیگر اقدامات انجام شده در راستای افزایش پایداری شبکه و کاهش هدررفت آب بوده است.

به گفته مسئولان شرکت آب و فاضلاب، این اقدامات به ویژه در زمان اوج مصرف، نقش مؤثری در حفظ پایداری شبکه و جلوگیری از افت فشار یا قطعی آب در مناطق هدف داشته است.

آئچه مسلم است، پیشرفت ۵۷ درصدی طرح جهاد آبرسانی را می‌توان نشانه‌ای از حرکت رو به جلو در رفع یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه روستایی خراسان‌شمالی دانست. با این حال، فاصله قابل توجه میان منابع مالی مورد نیاز و اعتبارات موجود، همچنان مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده در زمان بهره‌برداری نهایی پروژه‌ها محسوب می‌شود.

از سوی دیگر، افزایش تعداد چاه‌ها، توسعه خطوط انتقال و اصلاح شبکه توزیع نشان می‌دهد که رویکرد متولیان حوزه آب تنها به تأمین منابع جدید محدود نشده و کاهش هدررفت آب نیز در دستور کار قرار گرفته است. با توجه به تشدید آثار تغییرات اقلیمی و افزایش احتمال وقوع دوره‌های خشکسالی در شرق و شمال شرق کشور، تکمیل این پروژه‌ها می‌تواند نقش مهمی در تثبیت جمعیت روستایی، حمایت از تولیدات کشاورزی و ارتقای امنیت آبی استان ایفا کند. در مقابل، هرگونه تأخیر در تأمین اعتبار، خطر تداوم تنش آبی و افزایش مهاجرت از روستاها به شهرها را در پی خواهد داشت.

گفتنی است: خراسان‌شمالی با جمعیتی بیش از یک میلیون نفر، از جمله استان‌هایی است که به دلیل قرار گرفتن در اقلیم خشک و نیمه‌خشک کشور، همواره با محدودیت منابع آبی مواجه بوده است. حدود ۴۴ درصد جمعیت استان در مناطق روستایی سکونت دارند و بخش قابل توجهی از این مناطق طی سال‌های اخیر تحت تأثیر خشکسالی‌های متوالی، کاهش بارندگی و افت سطح آب‌های زیرزمینی قرار گرفته‌اند.

طرح جهاد آبرسانی با هدف تأمین آب شرب پایدار برای روستاهای دارای تنش آبی، از جمله برنامه‌های ملی است که در استان خراسان‌شمالی نیز با مشارکت دولت و نهادهای اجرایی در حال اجرا است.