به گزارش نسیم امروز، روزنامه نسیم خراسان شمالی در گزارشی به مناسبت 13 آبانماه نوشت: ‌تبعید حضرت امام خمینی(ره) به ترکیه در سال ۱۳۴۳، شهادت دانش‌آموزان در اعتراضات سال ۱۳۵۷ و تسخیر سفارت آمریکا در تهران به دست دانشجویان پیرو خط امام در ۱۳ آبان ۱۳۵۸. از همین رو، این روز یادآور ایستادگی در برابر استبداد و مداخله خارجی و نماد حضور نسل جوان در بزنگاه‌های تاریخ معاصر ایران است. برای نسل امروز، ۱۳ آبان فرصتی است تا نسبت استقلال، امنیت ملی و آینده کشور را دوباره بررسی کند.

۴۷ سال پس از تسخیر سفارت آمریکا، پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا قدرت نظامی و اقتصادی می‌تواند اراده یک ملت را در هم بشکند؟ تجربه روابط تهران و واشنگتن نشان داده است که فشار، تحریم و تهدید، الزاماً به نتیجه مورد انتظار طراحان آن منتهی نمی‌شود. در روایت سیاسی جمهوری اسلامی، واقعه ۱۳ آبان نقطه عطفی در اعلام استقلال از سلطه خارجی بود؛ هرچند پیامدهای حقوقی و دیپلماتیک بحران گروگان‌گیری همچنان موضوع بحث و اختلاف نظر است.

امروز تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین میدان‌های سنجش قدرت و محاسبه است. رویارویی سال ۲۰۲۶، اعلام محدودیت‌های ایران بر تردد در تنگه و محاصره متقابل بنادر ایران از سوی آمریکا نشان داده که امنیت این آبراه صرفاً مسئله‌ای محلی نیست؛ اقتصاد انرژی و تجارت جهانی به آن وابسته است. تفاهم اولیه با میانجی‌گری پاکستان از شدت درگیری کاست، اما اختلاف‌ها بر سر هرمز، تحریم‌ها و ترتیبات امنیتی حل‌نشده مانده‌اند.

هر طرفی که تصور کند می‌تواند بدون هزینه، قواعد این گذرگاه راهبردی را یک‌جانبه تعیین کند، با واقعیتی پیچیده روبه‌رو خواهد شد. بنابراین، تعبیر «شکست آمریکا» بیش از آنکه نتیجه‌ای قطعی نظامی باشد، بیانگر برداشت سیاسی از محدودیت واشنگتن در تحمیل خواسته‌هایش است.

در ماه‌های اخیر، خیابان‌های شماری از کشورهای اروپایی صحنه اعتراض نسل جوان، دانشجویان، کارگران و خانواده‌ها بوده است؛ اعتراض‌هایی که عمدتاً از گرانی، بحران مسکن، ضعف خدمات عمومی، مشکلات آموزشی و نگرانی از آینده شغلی سرچشمه می‌گیرد. این حرکت‌ها را نباید بی‌دلیل به مخالفت مستقیم با سیاست آمریکا نسبت داد؛ اما می‌توان آنها را نشانه نارضایتی اجتماعی و دشواری دولت‌ها در پاسخ‌گویی به مطالبات شهروندان دانست.

پیام این تحولات روشن است: هیچ قدرتی، حتی اگر مدعی رهبری جهانی باشد، از پیامدهای تصمیم‌های نادرست و فشارهای اقتصادی و اجتماعی در داخل مصون نیست.

ملت‌های منطقه نیز هزینه جنگ، مداخله خارجی، رقابت‌های ژئوپلیتیک و بی‌ثباتی را پرداخته‌اند. هر سیاستی که به جای گفت‌وگو و احترام به حاکمیت کشورها، بر آشوب، تهدید و تغییر اجباری معادلات تکیه کند، دیر یا زود با واکنش جامعه و محدودیت‌های میدان روبه‌رو می‌شود.

محور مقاومت در ادبیات سیاسی ایران، خود را بخشی از این ایستادگی می‌داند؛ با این حال، پایداری هر جریان سیاسی نه فقط با شعار، بلکه با میزان حمایت اجتماعی، انسجام، کارآمدی و توان جلوگیری از گسترش جنگ سنجیده می‌شود.

۱۳ آبان امسال باید فراتر از تکرار شعارها، فرصتی برای بازخوانی هوشمندانه قدرت ملی باشد. تجربه تاریخی می‌گوید نه می‌توان تهدید خارجی را نادیده گرفت و نه امنیت پایدار را تنها با زبان تقابل ساخت. قدرت راهبردی ایران در پیوند میان وحدت ملی، اقتصاد تاب‌آور، دیپلماسی فعال، توان دفاعی بازدارنده و اعتماد عمومی شکل می‌گیرد. تنگه هرمز نیز زمانی به اهرم پایدار قدرت تبدیل می‌شود که امنیت کشتیرانی، منافع ملی و ثبات منطقه‌ای در محاسبات کشور جایگاهی روشن داشته باشد.

از منظر سیاست‌ورزی حرفه‌ای، پیروزی آن نیست که صرفاً رقیب را تحقیرشده بنامیم؛ پیروزی آن است که هزینه تجاوز را بالا ببریم، مانع جنگی تازه شویم، منافع کشور را حفظ کنیم و راه توسعه و آرامش مردم را بگشاییم. اگر ۱۳ آبان درسی برای امروز داشته باشد، این است: استقلال با شجاعت آغاز می‌شود، اما با عقلانیت، انسجام و حکمرانی کارآمد پایدار می‌ماند.

مروز آمریکا در شرایطی با پیچیده‌ترین معادلات امنیتی و سیاسی منطقه مواجه شده که دیگر نمی‌تواند همچون دهه‌های گذشته، صرفاً با اتکا به ناوهای جنگی، پایگاه‌های نظامی و ابزار تحریم، اراده خود را بر ملت‌های مستقل تحمیل کند. تحولات تنگه هرمز و هزینه‌های فزاینده سیاست تقابل، بار دیگر این واقعیت را به نمایش گذاشته است که قدرت نظامی، بدون شناخت واقعیت‌های منطقه و پذیرش اراده ملت‌ها، الزاماً به پیروزی سیاسی منجر نمی‌شود. واشنگتن که روزگاری تصور می‌کرد با فشار اقتصادی و تهدید نظامی می‌تواند ایران را به عقب‌نشینی وادار کند، امروز با معادلاتی روبه‌روست که حل آنها نه با زبان تهدید، بلکه با پذیرش واقعیت‌های جدید منطقه امکان‌پذیر خواهد بود. این همان پیام تاریخی ۱۳ آبان است؛ هیچ ملتی را نمی‌توان برای همیشه زیر سایه اراده قدرت‌های بزرگ نگه داشت.

از این منظر، ۱۳ آبان تنها یادآور یک واقعه تاریخی نیست؛ بلکه هشداری راهبردی به تمام قدرت‌هایی است که استقلال ملت‌ها را مانعی در برابر زیاده‌خواهی‌های خود می‌دانند. ایران امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند حفظ وحدت ملی، تقویت قدرت دفاعی، هوشمندی دیپلماتیک و صیانت از سرمایه اجتماعی خویش است. تاریخ به ما آموخته است که قدرت‌های بزرگ ممکن است در مقاطع مختلف جهان را با تهدید و فشار مواجه کنند، اما آنچه سرنوشت ملت‌ها را رقم می‌زند، اراده، انسجام و هوشمندی آنان است. ۱۳ آبان امسال باید با این پیام روشن گرامی داشته شود: دوران تحمیل اراده از سوی قدرت‌های زورگو بر ملت‌های مستقل به پایان رسیده است و آینده منطقه را نه تهدیدهای واشنگتن، بلکه اراده ملت‌ها، موازنه واقعی قدرت و احترام به حق حاکمیت کشورها رقم خواهد زد.