مردم ایران بارها نشان داده‌اند که در بزنگاه‌های تاریخی، کشورشان را تنها نمی‌گذارند. از میدان‌های دفاع و امنیت گرفته تا عرصه سازندگی، تولید، اقتصاد و کمک به هم‌وطنان، هر جا منافع ملی در معرض تهدید قرار گرفته، مردم در میدان حاضر بوده‌اند؛ محکم، استوار و مسئولانه.

امروز نیز یکی از مهم‌ترین میدان‌های مشارکت عمومی در دفاع از منافع کشور، میدان اقتصاد و مدیریت مصرف منابع است؛ میدانی که حضور در آن، شاید به اندازه یک اقدام نظامی دیده نشود، اما در سرنوشت اقتصادی کشور و افزایش تاب‌آوری ملی نقشی تعیین‌کننده دارد.

دفاع از کشور فقط ایستادن پای لانچر و تجهیزات دفاعی نیست؛ دفاع از ایران، شکل‌های گوناگونی دارد. یک روز در سنگر امنیت، روز دیگر در کارخانه و مزرعه، روزی در مدرسه و دانشگاه و امروز در عرصه مدیریت مصرف.

اگر یک ایرانی با مصرف درست آب، از هدررفت این سرمایه حیاتی جلوگیری می‌کند، اگر خانواده‌ای برق و گاز را به اندازه مصرف می‌کند، اگر تولیدکننده‌ای بهره‌وری را افزایش می‌دهد و اگر شهروندی برای سفرهای غیرضروری از خودرو شخصی استفاده نمی‌کند، همه این اقدامات در نهایت یک معنا دارند: کمک به حفظ منابع و تقویت توان اقتصادی کشور.

در این میان، بنزین جایگاه ویژه‌ای دارد. مصرف بالای سوخت، تنها یک موضوع مربوط به جایگاه‌های عرضه نیست؛ زنجیره‌ای از مسائل اقتصادی، ارزی، زیست‌محیطی، حمل‌ونقلی و امنیت انرژی را با خود به همراه دارد. هر میزان افزایش مصرف، فشار بیشتری بر منابع کشور وارد می‌کند و در شرایطی که بخشی از نیاز سوخت کشور از طریق واردات تأمین می‌شود، می‌تواند به معنای افزایش نیاز ارزی و تحمیل هزینه‌های بیشتر بر اقتصاد ملی باشد.

بنابراین، کاهش مصرف بنزین را باید یک مسئولیت ملی دانست، نه صرفاً یک توصیه اقتصادی.

اگر دشمنان ایران به دنبال وارد کردن فشار اقتصادی و ایجاد اختلال در مسیر توسعه کشور هستند، طبیعی است که جامعه نیز باید از ظرفیت‌های خود برای خنثی کردن این فشارها استفاده کند. همان‌گونه که در برابر تهدیدهای امنیتی و نظامی ایستادگی می‌کنیم، در برابر فشار اقتصادی نیز باید با عقلانیت، همبستگی و اصلاح الگوی مصرف بایستیم.

ما می‌توانیم این حرکت را از ساده‌ترین نقطه آغاز کنیم: روز بدون خودرو. یک روز در هفته یا حتی چند ساعت در هفته، استفاده کمتر از خودرو شخصی، استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی، پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری در مسیرهای مناسب، هم به کاهش مصرف سوخت کمک می‌کند و هم از آلودگی هوا و ترافیک می‌کاهد. اما این اقدام نباید به یک حرکت نمادین محدود شود؛ باید مقدمه‌ای برای مجموعه‌ای از سیاست‌های پایدار باشد.

اجرای هوشمندانه طرح‌هایی مانند زوج و فرد در شرایط ضروری، تقویت ناوگان حمل‌ونقل عمومی، تولید و واردات خودروهای کم مصرف، توسعه خطوط اتوبوس و مترو، افزایش کیفیت خدمات عمومی و فرهنگ‌سازی برای کاهش سفرهای غیرضروری می‌تواند در کنار مشارکت مردم، مصرف سوخت را به شکل محسوسی کاهش دهد.

البته اجرای چنین سیاست‌هایی باید با ملاحظات اجتماعی همراه باشد تا فشار آن بر اقشار کم‌درآمد و افرادی که به خودرو برای امرار معاش وابسته‌اند، به حداقل برسد.

در شرایط دشوار اقتصادی و به‌ویژه در دوره‌های افزایش فشار خارجی، هیچ مقدار صرفه‌جویی نباید کوچک شمرده شود. کاهش مصرف بنزین، آب، برق و گاز و حتی صرفه‌جویی در سایر کالاهای ضروری، در مجموع به معنای حفظ سرمایه‌های کشور برای روزهای آینده است.

از همین رو، باید از همه مردم، کارشناسان، نخبگان، دانشگاهیان، فعالان اجتماعی و رسانه‌ها خواست که در این میدان نیز نقش خود را ایفا کنند. هر شیوه مؤثر و عملی برای کاهش مصرف سوخت باید از طریق رسانه‌ها، مطبوعات، فضای مجازی و صداوسیما به زبان ساده در اختیار مردم قرار گیرد.

فرهنگ صرفه‌جویی زمانی موفق خواهد بود که مردم بدانند چگونه، چرا و با چه نتیجه‌ای مصرف خود را اصلاح کنند.

امروز بیش از همیشه به یک همبستگی ملی در عرصه اقتصاد نیاز داریم. کاهش مصرف بنزین، کاهش واردات و کاهش فشار بر منابع ارزی، بخشی از تقویت توان اقتصادی ایران است. هر لیتر سوختی که بدون ضرورت مصرف نشود، هر سفر غیرضروری که حذف شود و هر اقدامی که بهره‌وری را افزایش دهد، گامی در مسیر افزایش تاب‌آوری کشور است.

مردم ایران همیشه در میدان بوده‌اند و امروز نیز می‌توانند در میدان اقتصاد بدرخشند.

بیایید دست در دست یکدیگر، با اصلاح الگوی مصرف، حمایت از تولید، استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی و پرهیز از مصارف غیرضروری، سهم خود را در ساختن ایرانی آبادتر و قدرتمندتر ایفا کنیم.

دفاع از ایران تنها در میدان نبرد نیست؛ گاهی دفاع از کشور یعنی درست مصرف کردن، کمتر هدر دادن و بیشتر ساختن.