به گزارش نسیم امروز ،‌متن این یادداشت به این شرح است:

جشنواره ملی فیلم و عکس روستا و عشایر فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های پنهان خراسان شمالی است؛ فرصتی که تنها با پیوند فرهنگ، گردشگری و سرمایه‌گذاری می‌تواند به توسعه اقتصادی پایدار منجر شود.

فرهنگ بومی، اگر به‌درستی روایت شود، تنها یادگاری از گذشته نیست؛ سرمایه‌ای برای ساختن آینده است.

خراسان شمالی با تنوع قومی، موسیقی محلی، پوشاک سنتی، آیین‌های ریشه‌دار، طبیعت متنوع و شیوه زندگی روستایی و عشایری، از ظرفیت‌هایی برخوردار است که می‌تواند هویت فرهنگی استان را به مزیتی اقتصادی تبدیل کند.

برگزاری جشنواره ملی فیلم کوتاه و عکس روستا و عشایرکشور با عنوان «هزار و یک روایت» در این استان، فرصتی برای بازخوانی همین ظرفیت‌هاست؛ فرصتی که البته ارزش واقعی آن نه در برگزاری یک مراسم، بلکه در دستاوردهای ماندگار پس از پایان آن سنجیده می‌شود.

بر اساس آمار اعلام شده ، یک‌هزار و ۲۲۶ اثر نهایتا به دبیرخانه این جشنواره شامل ۲۲۴ فیلم کوتاه و یک‌هزار و دو اثر عکاسی رسیده بودکه خراسان شمالی در تعداد آثار ارسالی، رتبه ششم بخش فیلم کوتاه و رتبه چهارم بخش تک‌عکس کشور را به خود اختصاص داده بود.

این آمار، علاوه بر استقبال هنرمندان، نشان‌دهنده ظرفیت مشارکت فرهنگی در استان است؛ ظرفیتی که می‌تواند زمینه‌ساز تقویت جریان تولید محتوا و معرفی گسترده‌تر خراسان شمالی باشد.

نخستین دستاورد چنین رویدادهایی، تغییر زاویه نگاه مخاطبان به استان است. خراسان شمالی را نباید صرفاً جغرافیایی در مسیر عبور مسافران دانست؛ این استان می‌تواند مقصدی برای تجربه فرهنگ، طبیعت و زندگی بومی باشد.

فیلم و عکس، به دلیل قدرت روایتگری و تأثیرگذاری بصری، امکان معرفی موسیقی محلی، لباس‌های سنتی، آیین‌های قومی، صنایع‌دستی، خوراک بومی و زندگی عشایری را با زبانی قابل‌فهم برای مخاطبان سراسر کشور فراهم می‌کند.

در این میان، تصویر می‌تواند پیش از سفر، انگیزه سفر ایجاد کند. مخاطبی که با تماشای یک مستند با آیین‌های محلی یا طبیعت یک روستا آشنا می‌شود، ممکن است در مرحله بعد به گردشگری علاقه‌مند شود. از این منظر، جشنواره می‌تواند حلقه نخست زنجیره‌ای باشد که از تولید محتوای فرهنگی آغاز می‌شود و به افزایش بازدید گردشگران، رونق کسب‌وکارهای محلی و ایجاد درآمد برای جوامع میزبان می‌رسد.

بااین‌حال، معرفی ظرفیت‌ها لزوماً به معنای تحقق توسعه اقتصادی نیست. سرمایه‌گذار برای ورود به حوزه گردشگری، علاوه بر شناخت جاذبه‌ها، به اطلاعات روشن درباره زیرساخت‌ها، دسترسی، امکانات اقامتی، خدمات، بازار هدف و چشم‌انداز درآمد نیاز دارد. بنابراین، اگر آثار تولیدشده در جشنواره در قالب یک برنامه منسجم معرفی گردشگری منتشر شوند و با بسته‌های سرمایه‌گذاری مشخص همراه باشند، امکان تبدیل توجه عمومی به فرصت اقتصادی افزایش می‌یابد.

برای نمونه، معرفی تصویری روستاهای برخوردار از ظرفیت گردشگری می‌تواند زمینه توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی، تورهای فرهنگی، فروش مستقیم صنایع‌دستی و محصولات محلی و ایجاد کسب‌وکارهای مرتبط با راهنمایی گردشگران را فراهم کند.

در کنار آن، تولید مستندهای حرفه‌ای درباره زندگی عشایری و فرهنگ اقوام استان می‌تواند به شکل‌گیری بازار تازه‌ای برای تولیدکنندگان محتوای فرهنگی و هنری کمک کند.

البته نباید میان برگزاری جشنواره و جذب قطعی سرمایه‌گذاری رابطه‌ای خودکار برقرار کرد. تحقق این هدف به برنامه‌ریزی، معرفی فرصت‌های اقتصادی قابل‌اجرا، تسهیل فعالیت کسب‌وکارها و فراهم‌کردن زیرساخت‌های موردنیاز وابسته است.

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها درباره جشنواره‌های ملی این است که سهم هنرمندان و جوامع محلی از دستاوردهای آن‌ها چه خواهد بود. اگر فرهنگ روستاها و عشایر صرفاً موضوع تولید آثار هنری باشد، اما صاحبان این فرهنگ از منافع اقتصادی و اجتماعی آن بهره‌مند نشوند، بخش مهمی از هدف توسعه‌ای رویداد محقق نخواهد شد.

حمایت از فیلم‌سازان و عکاسان جوان استان، برگزاری کارگاه‌های تخصصی، ایجاد فرصت نمایش و عرضه آثار و فراهم‌کردن زمینه همکاری هنرمندان با فعالان گردشگری، می‌تواند اثرگذاری جشنواره را افزایش دهد. برگزاری کارگاه‌های آموزشی و نمایش رایگان فیلم‌های منتخب در بجنورد نیز از جمله برنامه‌های پیش‌بینی‌شده برای این دوره بوده است.

در کنار این اقدامات، ایجاد آرشیو دیجیتال از آثار مرتبط با خراسان شمالی، تولید محتوای چندزبانه برای معرفی جاذبه‌های استان و استمرار انتشار روایت‌های تصویری از زندگی بومی، می‌تواند دستاوردهای جشنواره را از محدوده زمانی برگزاری آن فراتر ببرد.

نکته مهم دیگر، ضرورت حفظ اصالت فرهنگ محلی است. تبدیل آیین‌ها، موسیقی و سبک زندگی بومی به محصولات گردشگری، اگر بدون توجه به خواست و مشارکت جوامع محلی انجام شود، ممکن است به بازنمایی سطحی یا تحریف سنت‌ها بینجامد. توسعه فرهنگی زمانی پایدار خواهد بود که مردم روستاها و عشایر نه صرفاً سوژه دوربین، بلکه شریک تصمیم‌گیری و بهره‌مندان اصلی این فرایند باشند.

در نهایت، جشنواره ملی فیلم و عکس روستا و عشایر می‌تواند برای خراسان شمالی سکوی معرفی ظرفیت‌های فرهنگی و اقتصادی باشد؛ اما موفقیت آن به میزان توجه مسئولان به مرحله پس از جشنواره بستگی دارد.

اگر روایت‌های تصویری به برنامه‌های گردشگری، حمایت از هنرمندان، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و تقویت کسب‌وکارهای محلی پیوند بخورد، فرهنگ بومی از قاب تصویر فراتر می‌رود و به بخشی از چرخه تولید ثروت تبدیل می‌شود. در غیر این صورت، حتی پرمخاطب‌ترین جشنواره‌ها نیز ممکن است پس از پایان مراسم، تنها خاطره‌ای خوش از یک رویداد فرهنگی بر جای بگذارند.

بدون تردید برگزاری چنین رویداد ملی و اثرگذاری در خراسان شمالی، بدون همراهی و تلاش مجموعه‌ای از مدیران، مسئولان و دست‌اندرکاران فرهنگی و اجرایی امکان‌پذیر نبود. در همین راستا، شایسته است از تلاش‌های بهمن نوری، استاندار خراسان شمالی، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، و عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور که در کنار مجموعه برگزارکننده و دست‌اندرکاران استانی برای برگزاری این رویداد ملی نقش‌آفرینی کردند، قدردانی کرد.

یقینا توجه به ظرفیت‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی روستاها و عشایر و فراهم‌کردن زمینه معرفی این سرمایه‌های ارزشمند در سطح ملی، گامی مهم در مسیر تقویت هویت فرهنگی و دیده‌شدن توانمندی‌های کمتر شناخته‌شده خراسان شمالی است.

امید می‌رود ثمره این تلاش‌ها به برگزاری موفق یک جشنواره محدود نماند و در ادامه، با تداوم حمایت از هنرمندان بومی، تقویت زیرساخت‌های فرهنگی و گردشگری، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و فراهم‌کردن زمینه مشارکت اقتصادی جوامع محلی، به نتایجی ملموس و ماندگار منجر شود.

ارزش واقعی چنین رویدادهایی زمانی آشکار خواهد شد که شور و نشاط فرهنگی ایجادشده در آن‌ها، به رونق تولیدات هنری، افزایش جذابیت‌های گردشگری، ایجاد اشتغال پایدار و تقویت اقتصاد روستایی و عشایری بینجامد.

به امید آنکه هم‌افزایی مسئولان ملی و استانی و تلاش هنرمندان و فعالان محلی، خراسان شمالی را در مسیر توسعه فرهنگی، هنری و اقتصادی قرار دهد و فرهنگ غنی این دیار، افزون بر پاسداشت هویت تاریخی آن، به سرمایه‌ای پایدار برای آینده استان تبدیل شود.