به گزارش نسیم امروز، متن یادداشت خادمی مدیر مسئول روزنامه نسیم خراسان شمالی به این شرح است:

جامعه‌ای که برای جوانان خود فرصت رشد، گفت‌وگو، خلاقیت و مشارکت فراهم نکند، ناگزیر با چالش‌های اجتماعی، فرهنگی و حتی اقتصادی بیشتری روبه‌رو خواهد شد.

امروز یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های بسیاری از شهرها، به‌ویژه استان خراسان شمالی، کمبود فضاهای فرهنگی متناسب با نیاز نسل جوان است؛ مسئله‌ای که تنها به نبود ساختمان یا امکانات محدود نمی‌شود، بلکه به کمبود برنامه‌های جذاب، نبود مدیریت خلاق و فاصله گرفتن مراکز فرهنگی از خواسته‌های نسل جدید نیز مربوط است.

خراسان شمالی استانی جوان، فرهنگی و برخوردار از تنوع قومی است. این ظرفیت ارزشمند می‌تواند به بستری برای شکوفایی استعدادهای هنری، ادبی، علمی و اجتماعی جوانان تبدیل شود، اما واقعیت آن است که بسیاری از شهرستان‌ها و حتی مرکز استان با کمبود مراکز فرهنگی پویا، کتابخانه‌های مجهز، خانه‌های جوان، سالن‌های چندمنظوره، پاتوق‌های فرهنگی و فضاهای مناسب برای فعالیت‌های هنری روبه‌رو هستند.

در چنین شرایطی، بخشی از اوقات فراغت جوانان به فضای مجازی یا فعالیت‌هایی سپری می‌شود که الزاماً به رشد فردی و اجتماعی آنان کمک نمی‌کند.

امروز جوانان بیش از هر زمان دیگری نیازمند محیط‌هایی هستند که بتوانند آزادانه ایده‌های خود را مطرح کنند، مهارت بیاموزند، آثار هنری تولید کنند و در کنار هم احساس تعلق اجتماعی داشته باشند.

اگر چنین فرصت‌هایی در دسترس نباشد، فاصله میان نسل جوان و نهادهای فرهنگی روزبه‌روز بیشتر خواهد شد و این فاصله، زمینه‌ساز کاهش سرمایه اجتماعی و مشارکت مدنی خواهد بود.

نکته مهم این است که توسعه فرهنگی تنها با ساخت ساختمان‌های جدید محقق نمی‌شود. بسیاری از مراکز فرهنگی موجود نیز به دلیل کمبود برنامه‌ریزی، ضعف مدیریت یا نبود بودجه کافی، از ظرفیت واقعی خود فاصله گرفته‌اند. بنابراین، نگاه صرفاً عمرانی نمی‌تواند پاسخگوی نیازهای فرهنگی نسل امروز باشد؛ بلکه مدیریت نوآورانه و برنامه‌ریزی مبتنی بر نیازسنجی جوانان، ضرورتی انکارناپذیر است.

خراسان شمالی با برخورداری از هنرمندان، نویسندگان، گروه‌های موسیقی مقامی، ظرفیت‌های گردشگری و میراث فرهنگی غنی، می‌تواند به یکی از قطب‌های فعالیت‌های فرهنگی شرق کشور تبدیل شود.

برگزاری جشنواره‌های مستمر، حمایت از انجمن‌های مردم‌نهاد، ایجاد بازارچه‌های دائمی صنایع‌دستی، راه‌اندازی خانه‌های خلاق و مراکز نوآوری فرهنگی، علاوه بر ایجاد نشاط اجتماعی، می‌تواند به اشتغال جوانان نیز کمک کند.

از سوی دیگر، نقش شهرداری‌ها، شوراهای اسلامی شهر، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد در این مسیر بسیار تعیین‌کننده است. توسعه فرهنگی زمانی موفق خواهد بود که همه این دستگاه‌ها در قالب یک برنامه مشترک، از موازی‌کاری فاصله بگیرند و منابع محدود را به سمت پروژه‌های اثرگذار هدایت کنند.

چند راهکار عملی و قابل اجرا

نخست، تبدیل فرهنگسراها و کتابخانه‌های موجود به مراکز فعال آموزش مهارت، کارآفرینی و تولید محتوای فرهنگی با حضور خود جوانان.

دوم، ایجاد «خانه جوان» در تمامی شهرستان‌های استان با امکاناتی همچون فضای کار اشتراکی، سالن گفت‌وگو، کارگاه‌های آموزشی و امکانات هنری.

سوم، اختصاص بخشی از بودجه مسئولیت اجتماعی صنایع و معادن استان برای توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و حمایت از رویدادهای هنری.

چهارم، برگزاری مستمر جشنواره‌های فرهنگی، موسیقی بومی، تئاتر خیابانی، کتاب‌خوانی و هنرهای دیجیتال با مشارکت جوانان.

پنجم، استفاده از مدارس، دانشگاه‌ها و سالن‌های بلااستفاده در ساعات غیراداری به‌عنوان مراکز فرهنگی محله‌محور با مدیریت مشترک دستگاه‌های اجرایی و تشکل‌های مردمی.

ششم، ایجاد سامانه‌ای برای دریافت ایده‌های فرهنگی جوانان و حمایت مالی از طرح‌های برتر، به‌گونه‌ای که خود جوانان در طراحی و اجرای برنامه‌ها نقش اصلی را بر عهده داشته باشند.

در نهایت باید پذیرفت که سرمایه‌گذاری در حوزه فرهنگ، هزینه نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای امنیت اجتماعی، کاهش آسیب‌های اجتماعی و توسعه پایدار است.

هر اندازه که فرصت‌های سالم فرهنگی افزایش یابد، امید، نشاط و احساس تعلق اجتماعی نیز در میان جوانان تقویت خواهد شد.

به نظر می رسد کمبود فضاهای فرهنگی در خراسان شمالی بیش از آنکه ناشی از نبود ظرفیت باشد، نتیجه پراکندگی امکانات، ضعف برنامه‌ریزی و کمبود مشارکت میان دستگاه‌های اجرایی است.

اگر مسئولان استانی بتوانند با تدوین یک نقشه جامع فرهنگی، ظرفیت شهرداری‌ها، بخش خصوصی، خیران و سازمان‌های مردم‌نهاد را در کنار اعتبارات دولتی به کار گیرند، بسیاری از این کمبودها با هزینه‌ای منطقی قابل جبران خواهد بود.

آینده فرهنگی استان در گرو اعتماد به جوانان، واگذاری مسئولیت به آنان و ایجاد فضاهایی است که نسل جدید در آن احساس دیده شدن، اثرگذاری و امید به آینده داشته باشد؛ رویکردی که می‌تواند سرمایه اجتماعی را تقویت کرده و مسیر توسعه همه‌جانبه خراسان شمالی را هموار سازد.