به گزارش نسیم امروز ، متن کامل این مقاله به این شرح است:

پروژه های نهضت ملی مسکن در خراسان شمالی با وجود حجم عظیم سرمایهگذاری، به جای آنکه موتور محرک اقتصاد بومی باشند، به دلیل نبود برنامه ریزی راهبردی به ابزاری برای خروج سرمایه و تشدید وابستگی اقتصادی تبدیل شده اند.

نهضت ملی مسکن با شعار خانه دار شدن طبقات متوسط و کمدرآمد آغاز شد، اما در استانهایی نظیر خراسان شمالی، واقعیت فراتر از خانه سازی است. پروژهای که میتوانست سکوی پرتابی برای رونق صنعتی و اقتصادی منطقه باشد، امروز در عمل با چالش های متعددی مواجه است: از نبود پیوند با زنجیره تولید محلی گرفته تا خروج سرمایه، وابستگی به خارج استان و بی توجهی به زیرساختهای توسعه پایدار.

۱. رویکرد فنی: ناهماهنگی در طراحی و اجرای پروژهها

با وجود ساخت حدود ۳۰,۰۰۰ واحد مسکونی و تخصیص بیش از ۳۰ هزار میلیارد تومان سرمایه، حضور صنایع بومی در این پروژه ها عملاً حذف شده است. مصالحی چون عایق، شیرآلات، درب و پنجره، و حتی آجرهای ساختمانی از استانهای دیگر وارد میشوند، در حالی که ظرفیت تولید آنها در استان وجود داشت.

افزون بر آن، استفاده از الگوهای معماری تیپ کشوری، بدون در نظر گرفتن شرایط اقلیمی سرد و نیمه خشک استان، منجر به طراحی غیراقتصادی و افزایش مصرف انرژی در این ساختمانها شده است. همچنین، تکیه بر روشهای سنتی ساخت وساز، به جای استفاده از فناوری های نوین صنعتیسازی، باعث کاهش بهره وری و افزایش هزینه تمام شده پروژه ها شده است.

۲. رویکرد اقتصادی: خروج سرمایه، اشتغال سوزی، و فرصت سوزی

برآورد میشود مجموع سرمایه گذاری این پروژهها بالغ بر ۳۰ هزار میلیارد تومان باشد. اما بررسیها نشان میدهد بیش از ۷۰٪ این سرمایه مستقیماً به خارج از استان منتقل شده است؛ آنهم برای خرید مصالح و خدماتی که میتوانستند در داخل استان تأمین شوند.

در صورت بهره برداری هوشمندانه از این سرمایه، میشد با هر ۵۰ میلیارد تومان، یک خط تولید مصالح ساختمانی یا قطعه سازی راه اندازی کرد. این یعنی ایجاد حداقل ۶۰۰ واحد صنعتی کوچک با قابلیت اشتغالزایی برای دهها هزار نفر. با این حال، اقتصاد محلی از این فرصت بی بهره مانده است.

علاوه بر آن، وابستگی شدید به استانهای دیگر، استان را در برابر نوسانات بازار، تأخیر در تأمین، و افزایش هزینه حمل ونقل آسیب پذیر کرده است.

۳. نقد سیاست گذاری و اجرا: فقدان استراتژی توسعه محور

اسناد بالادستی کشور همواره بر پیوند بین پروژه های عمرانی و توسعه منطقه ای تأکید داشته اند. با این حال، نهضت ملی مسکن در خراسان شمالی فاقد هرگونه سند هم پیوندی با صنعت و اقتصاد استان است. بی توجهی به ظرفیت کارگاههای کوچک و متوسط، عدم بهره گیری از شرکتهای دانش بنیان بومی، و فقدان سیاستهای تشویقی برای مصرف تولیدات محلی، از نشانه های بارز این غفلت است.

۴. راهکارها و پیشنهادهای راهبردی

ایجاد سند استانی پیوند صنعت و مسکن:

تدوین الزامات استفاده از حداقل ۳۰ درصد مصالح بومی و ایجاد سامانه شفاف از تولیدکنندگان داخلی.

تسهیل سرمایه گذاری در صنایع وابسته:

تخصیص بخشی از تسهیلات بانکی پروژه ها برای راه اندازی خطوط تولید مصالح ساختمانی در شهرکهای صنعتی.

بازنگری در نظام توزیع تسهیلات:

مشروط سازی پرداخت تسهیلات به مصرف مصالح استاندارد و بومی، و اولویت دهی به پیمانکاران و تعاونیهای محلی.

پایش مستمر عملکرد اقتصادی پروژه ها:

ایجاد نهادی مستقل برای ارزیابی میزان تحقق اشتغال، مشارکت بومی و ماندگاری سرمایه در استان.

جمع بندی: بازتعریف مأموریت مسکن ملی

پروژه نهضت ملی مسکن میتواند بسیار فراتر از یک برنامه خانه سازی صرف باشد. اگر رویکردهای فعلی ادامه یابد، این پروژه ها نه تنها به توسعه منطقه ای کمک نخواهند کرد، بلکه موجب تعمیق شکافهای اقتصادی، خروج سرمایه و وابستگی بیشتر استان به منابع بیرونی خواهند شد.

خراسان شمالی نیازمند بازتعریف نقش خود در این پروژه هاست؛ با محوریت اقتصاد درون زا، بهره گیری از ظرفیتهای محلی، و حرکت به سوی اقتصاد چرخشی و تابآور.