به گزارش نسیم امروز ،بازار کالاهای اساسی در خراسان شمالی این روزها شاهد نوساناتی قابل توجه است؛ نوساناتی که بهویژه در حوزه اقلام پروتئینی، زنگ هشدار تازهای برای معیشت خانوارها به صدا درآورده است. بررسیهای میدانی و دادههای رسمی نشان میدهد قیمت مرغ و تخممرغ طی یک هفته گذشته با جهشی چشمگیر مواجه شده و بار دیگر نگرانیها درباره ثبات بازار را افزایش داده است.
بر اساس بررسیها، قیمت هر کیلوگرم مرغ که تا هفته گذشته در بازه ۷۲ تا ۷۵ هزار تومان عرضه میشد، اکنون به ۹۲ تا ۹۵ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی حدود ۲۷ درصد که به گفته فعالان بازار، ناشی از کاهش عرضه، رشد هزینههای حملونقل و نوسانات قیمت نهادههای دامی است. یکی از فروشندگان در بجنورد با اشاره به شرایط بازار میگوید: «کاهش جوجهریزی در اسفندماه و افزایش هزینه نهادهها باعث شده قیمتها ثبات نداشته باشد و هر روز تغییر کند.»
در بازار تخممرغ نیز روندی مشابه حاکم است. قیمت هر شانه ۳۰ عددی تخممرغ که پیشتر بین ۶۵ تا ۷۰ هزار تومان بود، اکنون به ۹۵ تا ۱۰۸ هزار تومان رسیده است؛ افزایشی نزدیک به ۵۶ درصد در کمتر از یک هفته. این افزایش، تخممرغ را که همواره یکی از ارزانترین منابع تأمین پروتئین محسوب میشد، به کالایی نسبتاً پرهزینه برای برخی خانوارها تبدیل کرده است.
یکی از شهروندان بجنوردی در اینباره میگوید: قبلاً تخممرغ سادهترین گزینه برای تأمین پروتئین بود، اما حالا حتی خرید آن هم دشوار شده و گاهی مجبوریم با کالابرگ تهیه کنیم.
کارشناسان، ریشه این نوسانات را در ترکیبی از عوامل تولید و توزیع میدانند. یک کارشناس اقتصاد کشاورزی معتقد است کاهش جوجهریزی، افزایش هزینه تولید و برخی نوسانات انتظاری در بازار، از مهمترین دلایل جهش قیمتهاست. به گفته او، هرگونه اختلال در تأمین نهادههای دامی، به سرعت در قیمت نهایی محصولات پروتئینی منعکس میشود.
بررسی چرخه تولید در صنعت طیور نیز نشان میدهد که تولید مرغ گوشتی حدود ۴۵ روز زمان میبرد و کاهش جوجهریزی در یک مقطع زمانی، چند هفته بعد به شکل کاهش عرضه در بازار ظاهر میشود. این کاهش عرضه، در شرایطی که تقاضا ثابت یا رو به افزایش است، به رشد قیمتها منجر خواهد شد.
در بخش تولید تخممرغ نیز شرایط مشابهی وجود دارد. کاهش ظرفیت تولید در واحدهای مرغداری تخمگذار، بهدلیل افزایش هزینهها یا حذف بخشی از گلهها، بهسرعت در بازار مصرف نمایان میشود و تعادل عرضه و تقاضا را بر هم میزند.
در پی این تحولات، مطالبه عمومی برای افزایش نظارت بر بازار شدت گرفته است. گزارشها از اختلاف قیمت قابل توجه بین واحدهای صنفی، صفهای خرید و ناهماهنگی در شبکه توزیع حکایت دارد. یکی از شهروندان میگوید: وقتی اختلاف قیمت بین دو مغازه کنار هم زیاد است، یعنی نظارت کافی وجود ندارد.
به گزارش خبرنگار ما؛ افزایش ناگهانی قیمت مرغ و تخممرغ را باید نتیجه ضعف در مدیریت زنجیره تأمین دانست؛ زنجیرهای که از تأمین نهادههای دامی تا توزیع نهایی را در بر میگیرد. نبود برنامهریزی دقیق در حوزه تولید، بهویژه در مقاطعی مانند پایان سال، میتواند با ایجاد شکاف میان عرضه و تقاضا، بازار را با شوکهای قیمتی مواجه کند.
از سوی دیگر، تداوم این روند میتواند تبعات اجتماعی و اقتصادی گستردهای بهدنبال داشته باشد. کاهش قدرت خرید خانوارها، تغییر الگوی مصرف و افزایش نارضایتی عمومی از جمله پیامدهای احتمالی این وضعیت است. در چنین شرایطی، ورود جدی دستگاههای نظارتی، حمایت هدفمند از تولیدکنندگان و شفافسازی فرآیند توزیع، بیش از هر زمان دیگری ضروری به نظر میرسد.
لازم به یادآوری است: بازار مرغ و تخممرغ در سالهای اخیر بارها با نوسانات قیمتی مواجه بوده است؛ نوساناتی که اغلب به دلیل تغییرات در قیمت نهادههای دامی، مشکلات تأمین و توزیع و کاهش یا افزایش مقطعی تولید رخ دادهاند. دولت در مقاطع مختلف با ابزارهایی مانند قیمتگذاری، توزیع نهادههای یارانهای و نظارت بر بازار تلاش کرده این نوسانات را کنترل کند، اما همچنان این بازار از جمله بخشهای حساس و آسیبپذیر اقتصاد خانوار محسوب میشود.
